محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )
فهرست و پيشگفتار 30
قانونچه في الطب ( فارسى )
چون اين طرز جملهنويسى در زبان فارسي معمول نبوده و فهم آن مشكل است ، آن را به صورت زير در مىآوريم تا اشتباهي در فهم معنا پيش نيايد : اما بيماري بهق ؛ براي درمان آن بايد غذاي بيمار را سبك كرد و با استفاده از آب ترب و سكنجبين در او ايجاد قي كرد ، و اگر اين كار موثر نبود ، به مقدار مجاز ( يك شربت ) از ايارج لوغازيا يا ايارج جالينوس به بيمار خوراند . اگر چه اين شيوه ترجمه نيازمند زمان بيشترى است و با روشهاي متداول ترجمه همخواني كافي ندارد ، فايدهاش براي خوانندهاي كه هدفش از مطالعه اين كتاب آشنايى با طب است بيشتر از انواع ديگر است . اكنون ، مىتوان مراحل ويرايش ترجمه اين كتاب را چنين توضيح داد : 1 . ابتدا جملات بنيادين استخراج شده از هر دو متن ( عربى و فارسى ) با هم مقابله شد . 2 . سپس ، نكات ظريف موجود در روساخت جمله در نظر گرفته شد و متن ترجمه شده ويرايش شد . 3 . متن ترجمه شده با حفظ امانت بر اساس هنجار زبان مقصد بازنويسى شد . 4 . برخى كاستيها و ابهامات كتاب كه بر اثر خلاصهنويسى مولف پديد آمده بود ، با افزودههايى بر طرف شد . 5 . براى برخى واژهها معادلهاى فارسى مناسب ساخته شد . 6 . ترجمه و متن اصلى دوباره با هم مقابله شد و آخرين اصلاحات در آن اعمال گرديد . 7 . تلاش شد متن اصلى و ترجمه از نظر تعداد كلمات اختلاف زيادى با هم نداشته باشند . 8 . براى جداسازى مطالب از هم از تيترهاى اصلى و فرعى استفاده شد . 9 . متن ترجمه شده بدون توجه به متن اصلى به عنوان يك متن فارسى خوانده شد و ويرايش گرديد . براى همين ، اگر متن فارسى به تنهايى نيز خوانده شود به اندازه كافى روان مىنمايد . 10 . پانويسهايى نيز ، با پيشنهاد ويراستار و صلاحديد مترجم و بسته به نياز ، به متن افزوده شد و متن آنها نيز ويرايش شد تا ساده و روان باشند .